STANOWISKO nt. zmiana GBER - PROJEKT i zaproszenie do zgłaszania uwag w konsultacjach publicznych

Komisja Europejska rozpoczęła konsultacje publiczne dotyczące uproszczenia ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (GBER). Nowa wersja rozporządzenia ma na celu dostosowanie przepisów dotyczących udzielania pomocy publicznej do aktualnych uwarunkowań społecznych, rynkowych i technologicznych.Konsultacje GBER mogą mieć szczególne znaczenie dla zasad udzielania pomocy publicznej klastrom, dlatego zachęcamy Państwa do aktywnego włączenia się w ten proces.

Termin zgłaszania uwag upływa 23 kwietnia 2026 r.

Komisja zaproponuje nowe rozporządzenie GBER przed wygaśnięciem obecnego GBER z końcem 2026 r., aby przyspieszyć przyznawanie niezbędnej i proporcjonalnej pomocy. W uzasadnieniu towarzyszącym projektowi nowego rozporządzenia GBER opisano najważniejsze zmiany, aby zilustrować zakres tego kompleksowego przeglądu:

• Nowe proste warunki dotyczące niewielkich kwot pomocy na konkretne projekty lub działania, takie jak badania i rozwój lub ochrona środowiska, niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa. Oznacza to łatwiejszy dostęp do pomocy państwa, w szczególności dla małych spółek o średniej kapitalizacji lub przedsiębiorstw społecznych.
• Skuteczniejsze zaspokajanie potrzeb MŚP, na przykład za pomocą bardziej elastycznych instrumentów finansowania ryzyka lub pomocy w formie korzystnego opodatkowania opcji na akcje i warrantów dla pracowników, oraz wprowadzenie bardziej dostępnej pomocy dla MŚP na rzecz przedsiębiorstw społecznych.
• Przyznawanie pomocy operacyjnej na energię ze źródeł odnawialnych stanie się prostsze i możliwe na większą skalę. Na przykład całkowity roczny budżet dla takich programów pomocy nie będzie już ograniczony do 300 mln EUR, natomiast obowiązywać będzie prosty pułap na beneficjenta.
• Zaktualizowane przepisy mające pomóc w rozwiązaniu kryzysu mieszkaniowego poprzez umożliwienie wyższej intensywności pomocy na środki w zakresie efektywności energetycznej w projektach dotyczących mieszkań socjalnych lub przystępnych cenowo oraz dla przedsiębiorstw społecznych zapewniających mieszkania.
• Zaktualizowane przepisy mające na celu stymulowanie badań i rozwoju oraz innowacji. Młode, innowacyjne przedsiębiorstwa o słabym kapitale własnym lub wydające rezerwy gotówkowe na opracowywanie produktów nie będą już wykluczone z kwalifikowania się do otrzymania pomocy na badania i rozwój oraz innowacje. Łatwiej będzie przyznawać pomoc na klastry innowacyjne, infrastrukturę badawczą oraz infrastrukturę testową i eksperymentalną.
• Silniejsze zachęty do podnoszenia i zmiany kwalifikacji pracowników w celu zwiększenia konkurencyjności. Na przykład w porównaniu z obecnym GBER większą pomoc będzie można przyznać na szkolenie pracowników w zakresie umiejętności cyfrowych i STEM.
• Produkcja rolna, rybołówstwo i akwakultura będą kwalifikować się do większości kategorii pomocy, co da państwom członkowskim możliwość wyboru, czy przyznawać pomoc w tych sektorach na podstawie GBER lub sektorowych wyłączeń grupowych.
• Jaśniejsze i bardziej elastyczne zasady mające zastosowanie do pomocy dla portów lotniczych: w nowym rozporządzeniu GBER zwiększona będzie na przykład dozwolona wielkość portów lotniczych kwalifikujących się do pomocy operacyjnej.
• Jasność co do zgodności pomocy w formie instrumentów finansowych obsługiwanych przez pośredników finansowych, takich jak fundusze inwestycyjne lub banki.
• Możliwość stosowania uproszczonych metod rozliczania kosztów, a mianowicie stawek zryczałtowanych, kosztów jednostkowych lub płatności ryczałtowych jako prosta alternatywa dla dokumentowania „rzeczywistych" kosztów w odniesieniu do wszystkich środków pomocy, w przypadku których należy określić koszty kwalifikowalne.
• Zniesienie obowiązku oceny programów pomocy o dużym budżecie.

Uważamy, że rozpoczęty proces konsultacyjny to doskonała okazja, by zaprezentować wspólne stanowisko środowiska klastrowego i spróbować przeforsować zmiany korzystne dla funkcjonowania polskich klastrów.

Jako ZPKP jesteśmy w trakcie zbierania uwag. Dziękujemy tym z Państwa, którzy już włączyli się w proces konsultacji, i jednocześnie zachęcamy do dalszego przekazywania uwag, które chcieliby Państwo, aby zostały zgłoszone, czy wypracowane wraz z uzasadnieniem do zgłoszenia.

Ważne jest, aby przedstawiciele klastrów - po uzgodnieniu propozycji zmian – przekazywali swoje stanowiska również indywidualnie, jako odrębne odpowiedzi w konsultacjach. Takie podejście pozwala zwiększyć liczbę respondentów oraz lepiej pokazać skalę zainteresowania i znaczenie postulowanych zmian dla środowiska klastrów. Dlatego też zbieramy od Państwa uwagi, a to co zostanie zebrane i wspólnie wypracowane udostępnimy Państwu w dniu 10 kwietnia br.

Uwagi prosimy adresować na anna.sokolowska@klastrypolskie.pl

Link: Konsultacje społeczne dot. projektu nowego ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych